• lễ giỗ 6

  • lễ giỗ 5

  • lễ giỗ 4

  • lễ giỗ 3

  • lễ giỗ 2

  • lễ giỗ 1

  • Lễ giỗ 2016_1

  • 49 ngày Đai Tướng

  • giơithieuweb

  • 11

  • 10

  • 9

  • 8

  • 7

  • 6

  • 5

  • 2

  • 1

Phạm Quốc Toàn
Hoa đã kết trái
Vào thu cuộc đời, những “hạt phù sa” đó đã bồi lắng, kết tinh trong các cuốn sách của anh. Hoa đã kết trái trên cành.

Đầu tháng 5-2014, nhà báo Phạm Quốc Toàn gửi từ Sài Gòn cho tôi cuốn sách Đi một ngày đàng… của anh. Nhà xuất bản Hội Nhà văn vừa ấn hành. Và  4 tháng sau, cuối tháng 8-2014,  vào dịp kỷ niệm 69 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, anh lại gửi cho tôi  cuốn sách tiếp theo Tôi nói bằng mồm tôi, cũng do nhà Xuất bản Hội Nhà văn ấn hành. Nói là “cho” nhưng lời anh đề tặng ghi trong sách thật trang trọng, thân thương. Anh gói ghém bưu phẩm cẩn thận, tỏ rằng anh chu đáo với người anh tặng sách và quý trọng tác phẩm của mình như thế nào.

Tôi cảm động nâng niu Đi một ngày đàng…, Tôi nói bằng mồm tôi, cuốn sách thứ ba và thứ tư của anh trong vòng ba năm trở lại đây. Cuốn đầu, Tản mạn về Đời (NXB Văn học, 2012), cuốn thứ hai, Đời và Nghề (NXB Văn học, 2013) và 2 cuốn sau, Đi một ngày đàng…, Tôi nói bằng mồm tôi  (NXB Hội Nhà văn, 2014). Qua hơn bốn mươi năm theo đuổi nghề nghiệp, nhà báo Phạm Quốc Toàn đã viết không biết bao nhiêu  bài báo đăng tải trên các báo và tạp chí trung ương và địa phương. Vào thu cuộc đời, những “hạt phù sa” đó đã bồi lắng, kết tinh trong các cuốn sách của anh. Hoa đã kết  trái trên cành.




Là một người biết anh từ những năm cuối thập niên 70 thế kỷ trước, tôi  mừng cho anh. Với bốn cuốn sách dày dặn, in ở các nhà xuất bản có thương hiệu, anh đã thật sự đứng vào hàng ngũ những người làm báo có đầu sách của riêng mình, không phải mang tiếng là “chân trắng”. Điều này bình thường người ta không để ý, nhưng khi cần một chân dung sự nghiệp thì có ý nghĩa vô cùng. Tôi biết có nhà thơ nổi tiếng, gần cuối cuộc đời, nhưng vì những lý do khác nhau mà anh đã không ra được tập thơ nào trước khi ra đi mãi mãi. Tiếc nuối nhưng không thể làm gì. Đành rằng, tiếng tăm thì có đủ nhưng khi làm một lý lịch sáng tác cho anh, kê tác phẩm sách của anh đã xuất bản, tôi bâng khuâng  về khoảng trống này. Ngạn ngữ có câu: “Cáo chết để da, người ta chết để tiếng”. Chắc chắn rằng nhà báo Phạm Quốc Toàn ra sách không phải cốt để có tiếng. Bởi anh đã là một nhà báo thành danh và luôn thẳng thắn có chính kiến của mình trước các vấn đề, sự kiện  từ khi tuổi còn rất trẻ. Anh muốn có sự cô đọng kết tinh trong sự nghiệp. Và bạn đọc như tôi cũng muốn vậy, để có thể hình dung ra “chân dung” tinh thần của anh.

Đúng là hoa đã kết trái. Anh muốn chia sẻ với mọi người những gì mình đã trải nghiệm,  tâm đắc qua từng  trang sách, ngõ hầu tìm được sự đồng cảm. Nhưng nếu cứ để các bài viết tản mạn đây đó trên báo thì e rằng ý định tốt đẹp sẽ khó mà thực hiện được. Phải tập hợp chúng vào các cuốn sách. Những chiến binh nhỏ lẻ cần được phiên vào những binh đoàn, quân đoàn mới tạo nên sức mạnh lớn. Cũng cần phải nói thêm, những cuốn sách của anh, hoàn toàn không phải là sự tập hợp các bài đã đăng báo. Sách của anh được biên soạn, tập hợp theo chủ đề rất bài bản, khoa học, công phu, được  viết lại nhiều đoạn, cập nhật tính thời sự, gắn với sự kiện  chính trị - xã hội mang đậm dấu ấn thời cuộc. Rất nhiều bài, nhiều chương trong các cuốn sách của anh, anh viết mới hoàn toàn. Qua các trang của Tản mạn về Đời, Đời và Nghề, Đi một ngày đàng…, Tôi nói bằng mồm tôi, tôi nhận ra một cái gì đó rất riêng, trong trí tuệ và cảm xúc của anh, không lẫn với bất kỳ ai. Theo tôi, đó là một thành công của anh. Giữa biển rừng chữ nghĩa trong thế giới phẳng hiện nay, tìm được một cái riêng như thế rất khó, nhưng anh đã làm được. Cũng chỉ sau khi các cuốn sách của anh ra đời thì phong cách viết, cái riêng đó mới định hình rõ nét, mới “ra tấm, ra miếng”.

Thời gian sau này, tôi có may mắn  được làm việc với anh, người có bề dày bút lực hơn bốn mươi năm. Với sự đam mê và nhạy bén nghề nghiệp, hầu như ở đâu, đến đâu anh cũng viết, có khi viết ngay tại chỗ, chứ không phải “lấy đà” như người khác. Tuy trải qua những chặng đường dài nghề nghiệp, nhưng sức làm việc của anh vẫn đáng nể, sức vóc thanh niên nhiều khi khó theo kịp.  Cuối tháng  năm 2014, anh thông tin với tôi về cuốn sách  thứ 5, thứ 6  cuối năm này sẽ in. Tuy bận công tác chỉ đạo, quản lý của một Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng biên tập Tạp chí lý luận nghiệp vụ của giới báo chí - Tạp chí Người làm báo, nhưng nhà báo Phạm Quốc Toàn vẫn dành thời gian viết, viết đều, viết khỏe, bút lực sung mãn, với niềm đam mê nghề nghiệp hiếm  thấy, như anh từng tâm sự: “Đó là sự say mê nghiệp viết - không viết không chịu nổi của một người cầm bút, yêu nghề”. Và khi anh đã ra sách thì ra liên tiếp, mấy cuốn liền.

Các cuốn sách này phần nào đã vẽ nên “chân dung” tinh thần của anh. Chúng đều xoay quanh một “cái trục”- nghề báo. Nghề nghiệp cho anh đi khắp cả nước và nhiều nơi trên thế giới. Sau mỗi chuyến đi là một bút ký, ghi chép, phóng sự ra đời. Nhờ thế, chuyện đời - chuyện nghề bồn bộn, ngồn ngộn hơi thở cuộc sống  trong các trang sách của anh. Đúng như nhà báo Hồ Quang Lợi, một cây bút chính luận cao nghề và tài năng, nay là Ủy viên Thường vụ Thành ủy, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội đã nhận xét về sách của anh: “Đọc sách Phạm Quốc Toàn, các bài viết của anh, trong báo chí thấy xã hội, trong chữ nghĩa thấy văn hóa và tư tưởng, trong nghề thấy đời neo đậu, trong nghề  thấy đời cuộn chảy”.  Và nhà báo Phan Quang, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Thông tin, một trong những cây đại thụ của báo chí Việt Nam đương đại  nhận xét: “Phạm Quốc Toàn, con người kín đáo, khiêm nhường, kiệm lời, thường lắng nghe người khác tỏ bày, khi cần mới nói đôi câu, nhưng không có gì lọt khỏi đôi tai anh và trí nhớ anh bền đến tuyệt vời”.

Đọc sách của nhà báo Phạm Quốc Toàn tôi bị lôi cuốn, không thể dừng bởi mạch đời ấm nóng tuôn chảy trong từng con chữ. Có lúc tôi dừng lại để ngẫm, để nghĩ. Bài Đi bệnh viện trong cuốn Tản mạn về Đời (trang 261), khiến tôi phải đọc lại. Anh kể năm 2012 anh đi khám bệnh và nằm viện ít ngày, tại một bệnh viện chăm sóc sức khỏe cán bộ cao - trung cấp của Đảng. Những gì quan sát, cảm nhận được ở đây khiến anh không thể im lặng mà phải viết ra. Cùng nằm viện với anh, có bạn đồng nghiệp báo chí, có cán bộ cao cấp quen thân nhau từ trước. Bao nhiêu là chuyện có thể tâm tình  với nhau. Cuối cùng vẫn trở về chuyện đời thường, bệnh viện xuống cấp, vệ sinh không tốt, nạn mất cắp… Lẽ ra ở đây phải không có những chuyện này mới đúng. Bạn cùng phòng với nhà báo Phạm Quốc Toàn, cũng là một cựu đại tá nhà báo thốt lên: “Kẻ trộm rình tớ ông ơi, vừa vào nhà tắm 5 phút,chạy ra đã bị chúng nẫng mất cái bóp tiền, 3 triệu đồng bà xã vừa đưa hôm qua đã không cánh mà bay!” Có người bị cắp mất điện thoại. Hôm ra viện anh bắt tay họ, chào họ với một  lời nhắc nhớ thân tình, hóm hỉnh: “Các bác về sau nhé, nhớ giữ điện thoại, giữ cái bóp tiền cho chặt nhé, hihi!”(tr.268). Nghe mà rơi nước mắt. Bởi, những gì ta tưởng không thể có, không thể xảy ra ở bệnh viện này thì nó đã xảy ra, đã hiện hữu, nhưng vì ta vẫn “lý tưởng hóa” nó, nên không nhận ra mà thôi. Đó là lý do vì sao tôi trích dẫn đoạn này trong cuốn sách của anh, để thêm một minh chứng về bút lực, trách nhiệm xã hội cao cả, đậm nét trong các bài viết, tác phẩm - các cuốn sách của nhà báo Phạm Quốc Toàn.

 

Hà Nội, 2-9-2014

Nguyễn Minh Nguyên                                                                                                                             

VIDEO