• lễ giỗ 6

  • lễ giỗ 5

  • lễ giỗ 4

  • lễ giỗ 3

  • lễ giỗ 2

  • lễ giỗ 1

  • Lễ giỗ 2016_1

  • 49 ngày Đai Tướng

  • giơithieuweb

  • 11

  • 10

  • 9

  • 8

  • 7

  • 6

  • 5

  • 2

  • 1

Phạm Thông
CHUYỆN DU HỌC NGÀY ẤY
Bài 4: Vượt qua khác biệt ngôn ngữ

Tôi và Nguyễn Cầu Tiến, người Nam bộ, lên tàu hoả về trường Thú y - Chăn nuôi ở Starazagora Grat, nằm sát phía nam dãy núi Bankan, cách Xôphia hai trăm cây số. Starazagora Grat theo nghĩa tiếng Việt là Thành phố Rừng Già. Tên của thành phố thì già nhưng thực ra thành phố lại trẻ. Người địa phương kể với chúng tôi rằng, trong chiến tranh Nga - Thổ để giải phóng đất nước này, thành phố bị tàn phá. Sau khi giành được độc lập, thành phố kiến thiết mới hoàn toàn nên đường sá được thiết kế theo kiểu bàn cờ, hiện đại.

Ký túc xá của chúng tôi ở cách trung tâm thành phố chừng 3 km, trường Đại học cũng ở ngay đó. Sinh viên Việt Nam xa Tổ quốc, nhưng tại mỗi trường đều sinh hoạt trong tổ chức Đơn vị, Chi đoàn, Chi bộ lưu học sinh dưới sự quản lý chung của Đại sứ quán khá chặt chẽ. Tôi là đảng viên, nhưng ở đây không có chi bộ, tôi phải sinh hoạt độc lập, hằng tháng có báo cáo bằng văn bản về Đảng uỷ Đại sứ quán, ba tháng về báo cáo trực tiếp một lần. Là đảng viên duy nhất của 16 sinh viện Việt Nam học tại trường này, Đại sứ quán có ý kiến hướng cho anh em bầu tôi làm Bí thư chi đoàn. Công tác tổ chức nội bộ xong, tôi cùng Trương Công Lý người dân tộc Cor Quảng Ngãi, học năm thứ hai, làm Đơn vị trưởng, tổ chức anh em tranh thủ đi lao động hè, gây quĩ cho đơn vị sinh viên Việt nam.

Cuối hè, giáp thu, ở Bungari rất cần lao động, nhất là hái hoa quả ở các vườn cây, thu hoạch cà chua, dưa hấu ngoài đồng hoặc làm công việc ở những khâu đơn giản trong nhà máy. Đây là mùa thu hoạch rộ nông sản. Đất nước Bun ga ri có 8  triệu dân mà diện tích canh tác gần bằng Viêt Nam, lao động nông nghiệp lại chỉ chiếm trên dưới 15% nên rất thiếu người làm ở những khâu công việc tay chân. Chúng tôi đến nhà máy rau quả gần Khu ký túc xá, liên hệ. Người phụ trách nhà máy cho làm ngay thủ tục bảo hiểm. Sau đó, phát đồ bảo hộ lao động, hướng dẫn làm việc và chấm công ngay buổi đầu tiên. Công việc thật đơn giản, tất cả ngồi xếp hàng dọc băng chuyền, các lọ thuỷ tinh và cà chua chín đỏ đã được vô trùng do băng chuyền đưa tới, chúng tôi bốc bỏ vào lọ, dây chuyền tự động chuyển tiếp đến nơi đóng nắp. Ở đất nước này đâu cũng có nhà máy chế biến hoa quả và các loại nông sản khác. Vài ba xelo (làng) hoặc mỗi Grattre (thành phố nhỏ) đều có xưởng chế biến nông sản. Từ hoa quả người ta làm ra rượu, sok, kampot (trái cây dầm đường)... Nói chung là đủ loại sản phẩm chế biến để xuất khẩu hoặc bảo quản cho tiêu dùng trong nước. Người Bun luôn tự hào đất nước họ là xứ sở của hoa hồng và rau quả.

Mấy ngày lao động kết thúc, tôi nghe và nói tiếng Bun đã kha khá, nhưng qua công việc và tiếp xúc mình cũng luyện cho lưỡi và tai nhạy hơn. Trong nhà máy có nhiều thanh nữ Bun đến lao động, họ thích làm quen với chúng tôi. Tôi lại nhớ, hồi học tiếng ở Xôphia, cô giáo sinh vật vừa đùa vừa thật rằng “utrit ezit xứt ezit” có nghĩa đen là “học tiếng phải bằng cái lưỡi”, nhưng nghiã bóng là “yêu một cô gái Bun thì học tiếng nhanh lắm”. Tình yêu là động lực buộc ngôn ngữ phát triển để diễn đạt tình cảm. Nhưng nghiệt nỗi, bạn khuyến khích còn ta thì cấm. Vì sợ mất người hoặc sinh rắc rối cho công tác ngoại giao. Tôi là đảng viên thì cái “niền kim cô” trách nhiệm càng siết chặt hơn, không thể lén phén, kỷ luật nghiêm lắm.

Năm học mới bắt đầu, năm học này có 130 sinh viên khoa chăn nuôi. Tất cả nghe bài giảng lý thuyết chung tại giảng đường. Giờ thực tập, làm bài tập thì chia từng grup nhỏ độ 12-13 sinh viên. Grup có 13 người, mình tôi là sinh viên ngoại quốc, một người Bun gốc Do Thái còn lại là người Bungari. Trong giờ giảng đầu tiên, các cô gái Mariana, Beba Baytreska, Lilia, Elena... và mấy sinh viên nam là Bernal người gốc Do Thái, Ivan, Emin... đến tự giới thiệu “tất cả chúng ta sẽ học cùng Grup 10”. Từ đó, chúng tôi rất thân thiện, cùng học trong những giờ bài tập, thực hành.

Những năm đầu, việc học đối với sinh viên ngoại quốc rất nặng. Khó nhất là nghe giảng, thầy giáo giảng cho sinh viên Bun mà mình phải nghe, phải chép như họ. May có sách đầy đủ, nghe, chép được chừng nào tốt chừng ấy, chủ yếu là học từ sách. Có nhiều môn như: động vật, vi sinh vật, giải phẩu sinh lý... không chỉ bằng tiếng Bun mà còn tiếng Latinh nữa. Ví dụ, xương tiếng Bun gọi là koxti, tiếng la tinh là oxờ, từng chi tiết nhỏ của cơ thể cũng vừa thuộc tiếng Bun lẫn tiếng la tinh... Cả hai ngôn ngữ phải học một lúc, thật rối bời. Đến mùa thi, bò ra mà học. Một môn chỉ được thi lại một lần, không qua thì về nước. Nghĩ đến việc xách va ly về nước là phải cố gắng. Trong chín học kỳ đại học, chúng tôi thi bốn chục môn. Năm cuối phải làm luận án và tổng thi cả chục môn bài tập chuyên ngành. Học đến mức năm thứ hai trở đi, trên một nửa sinh viên Việt mang kính cận. Sinh viên nữ, phần chống đỡ với nhiều mùa đông giá lạnh, phần do áp lực học tập, cô nào cũng gầy nhom. Bù vào đó là chúng tôi đã vượt qua được sự khác biệt về ngôn ngữ, việc học trong những năm cuối có phần dễ dàng hơn.

 

Phạm Thông

Kỳ cuối: Hoài niệm và mong ước

VIDEO