• lễ giỗ 6

  • lễ giỗ 5

  • lễ giỗ 4

  • lễ giỗ 3

  • lễ giỗ 2

  • lễ giỗ 1

  • Lễ giỗ 2016_1

  • 49 ngày Đai Tướng

  • giơithieuweb

  • 11

  • 10

  • 9

  • 8

  • 7

  • 6

  • 5

  • 2

  • 1

Họ Phạm với đất nước
100 năm tạp chí Nam Phong
Tưởng nhớ Chủ bút Thượng Chi Phạm Quỳnh

Sáng ngày 01-7-2017, nhân kỷ niệm 100 năm ngày tạp chí Nam Phong ra số đầu tiên, HĐHP Thừa Thiên Huế tổ chức lễ tưởng niệm Cụ chủ nhiệm kiêm chủ bút Phạm Quỳnh, tại khu mộ của ông ở trước cổng chùa Vạn Phước. Ngoài các thành viên trong Hội đồng dòng họ và thân hữu của gia đình cụ Phạm, đến dự có đông đảo các nhà văn, nhà nghiên cứu lịch sử-văn hóa, nhà báo, sinh viên khoa Báo chí ĐHKH Huế. Đặc biệt có sự hiện diện của các ông: Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Dương Phước Thu, Thường trực Hội sử học Phan Công Tuyên, Chủ tịch Hội nhà văn - Tổng biên tập Tạp chí Sông Hương Hồ Đăng Thanh Ngọc, Phó tổng biên tập TCSH Lê Vĩnh Thái, Nguyên Tổng biên tập TCSH Tô Nhuận Vỹ, Nguyễn Khắc Phê.

HPMT xin giới thiệu bài phát biểu của nhà báo Phạm Hữu Thanh Tùng, ủy viên Thường trực HĐTQ Họ Phạm Việt Nam, Chủ tịch HĐHP Thừa Thiên Huế tại lễ tưởng niệm.

 

Cách đây tròn 100 năm tạp chí Nam Phong ra đời. Tờ tạp chí gắn với tên tuổi học giả Phạm Quỳnh.

Là bậc thức giả, thông kim bác cổ nhưng Cụ Phạm là người rất nặng lòng với dân tộc, với Quốc văn.

Là nho sĩ Bắc Hà, quê ở Hải Dương, sinh trưởng ở Hà Nội, nhưng cụ Phạm rất nặng lòng với Huế. Trong lần đầu tiên đến Huế cụ đã xem Huế là quốc hồn của Việt Nam. 14 năm cuối đời cụ sống và làm việc ở Huế. Khi trở thành người thiên cổ, dòng thời gian đã qua 72 năm, cụ vẫn ở lại với miền núi Ngự sông Hương.

 
Văn nghệ sĩ, trí thức Huế dự lễ tưởng niệm cụ chủ bút tạp chí Nam Phong

Cụ Phạm là dịch giả, nhà báo, nhà văn, nhà giáo dục, nhà nghiên cứu văn hóa, nhà hoạt động xã hội, nhà chính trị. Thời trai trẻ cụ đã làm việc tại Trường Viễn Đông bác cổ. Từ năm 1913 cụ đã có nhiều bài báo gây sự chú ý trên tờ Đông Dương tạp chí. Năm 1917, lúc mới 25 tuổi, cụ làm chủ nhiệm kiêm chủ bút Nam Phong tạp chí.

Cụ Thượng Chi Phạm Quỳnh là người tiên phong trong quảng bá Quốc ngữ, dùng chữ Việt, thay chữ Hán và chữ Pháp. Cụ để lại câu nói nổi tiếng: Truyện Kiều còn tiếng ta còn; Tiếng ta còn nước ta còn.

Đầu thế kỷ XX, ở Việt Nam có nhiều tổ chức và cá nhân truyền bá chữ Quốc ngữ. Kênh quan trọng để phổ biến và hoàn thiện chữ Quốc ngữ chính là thông tin đại chúng và văn học. Thời kỳ này báo chí Quốc ngữ phát triển rất nhanh, nhưng vai trò truyền bá, phổ biến và hoàn thiện chữ Quốc ngữ của báo chí thực sự nở rộ khi Đông Dương tạp chí  Nam Phong tạp chí ra đời. Hai tờ tạp chí này có cách viết, cách sử dụng từ ngữ, sử dụng câu chuẩn hơn, góp phần không nhỏ vào quá trình hoàn thiện và phổ biến chữ Quốc ngữ.

Đông Dương tạp chí ra đời năm 1913, do Nguyễn Văn Vĩnh làm chủ bút, với sự tham gia của những cây bút xuất sắc nhất về Tây học thời bấy giờ như Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Tố, Phạm Duy Tốn; và những cây bút xuất sắc về Nho học, như Phan Kế Bính, Nguyễn Đỗ Mục. v.v...

Tiếp sau Đông Dương tạp chí  Nam Phong tạp chí, số đầu tiên ra ngày 01-7-1917, do cụ Phạm Quỳnh làm chủ nhiệm kiêm chủ bút. Tờ tạp chí nhanh chóng tập hợp được nhiều cây bút xuất sắc lúc bấy giờ như Nguyễn Bá Học, Lê Dư, Nguyễn Bá Trác, Phạm Duy Tốn, Nguyễn Hữu Tiến, Nguyễn Tiến Lãng, Đông Hồ. v.v… Nam Phong tạp chí  kế tiếp sự nghiệp truyền bá Quốc ngữ nhưng phát triển mạnh mẽ hơn Đông Dương tạp chí. Các cây bút chủ lực của Nam Phong tiếp tục nghiên cứu, biên soạn từ điển, dịch nhiều tác phẩm nước ngoài ra chữ Quốc ngữ, mạnh dạn đề nghị việc sử dụng chữ Quốc ngữ trong văn bản hành chính, đưa chữ Quốc ngữ vào giảng dạy trong trường học.


 

                               Bìa 1 tạp chí Nam Phong số 1 

Nam Phong tạp chí còn có công lớn trong việc xây dựng và hệ thống hóa, chuẩn hóa kho từ vựng, bổ sung các thuật ngữ khoa học, kỹ thuật hiện đại.

Nam Phong tạp chí đăng tải nhiều nội dung bàn về các vấn đề liên quan đến chữ Quốc ngữ, tiêu biểu như: “Công văn phải dùng bằng chữ Quốc ngữ”, “Quốc ngữ Cổ”, “Khảo về chữ Quốc ngữ”, “Quốc ngữ quốc văn”, “Phan Châu Trinh đối với chữ Quốc ngữ”, “Sự tiến hóa của tiếng An Nam”, “Tiếng An Nam có cần phải thống nhất không”, “Văn Quốc ngữ”, “Văn chương Quốc ngữ”, “Bảo tồn Quốc ngữ”…


Cây bút chủ lực và nổi bật nhất trong Nam Phong tạp chí chính là chủ bút Phạm Quỳnh.

Cụ Phạm đã góp phần vào công việc truyền bá, cổ vũ và sử dụng chữ Quốc ngữ thay thế cho chữ Hán, chữ Nôm, để xây dựng một nền Quốc văn cho đất nước. Trong bài Khảo về chữ Quốc ngữ, đăng trên Nam Phong tạp chí, số 122, cụ Phạm đã khảo sát về sự ra đời của chữ Quốc ngữ. Cụ khẳng định, các nhà truyền giáo người châu Âu khi đến Việt Nam đã tìm mọi cách nhằm sáng tạo ra chữ Quốc ngữ để phục vụ cho công việc  truyền đạo. Cụ nêu lên quá trình ảnh hưởng, phát triển của chữ Quốc ngữ đến với nhân dân, nhất là khi chính quyền bảo hộ sử dụng nó trong công việc hành chính.


Cụ Phạm nhận thấy sự tiện ích và phù hợp của chữ Quốc ngữ đối với nhân dân Việt Nam, mà các nhà duy tân Đông Kinh Nghĩa Thục đã nêu ra trước đó; khẳng định sự cần thiết phải cổ vũ, truyền bá chữ Quốc ngữ đến với nhân dân. Theo cụ: Chữ Quốc ngữ đã nghiễm nhiên thành thứ chữ Viết, văn tự chung của dân tộc Việt Nam. Lại học vừa dễ vừa mau, dùng vừa hay vừa tiện, thật là một cái lợi khí để truyền bá sự học trong quốc dân.


Không chỉ bàn luận về tiện ích của chữ Quốc ngữ trong công cuộc nâng cao dân trí, cụ Phạm nêu lên mối quan hệ giữa chữ Quốc ngữ với tiếng Việt, và dùng chữ Quốc ngữ ghi âm tiếng Việt thành văn chương như các thứ tiếng khác với với niềm tin “hậu vận nước Nam ta hay hay dở là ở chữ Quốc ngữ, ở văn Quốc ngữ”.


Trước nhiều ý kiến đề xuất Việt Nam nên sử dụng chữ Pháp làm quốc văn, làm văn tự chính thức, Cụ Phạm phân tích, lý giải chữ Hán và chữ Pháp là hai thứ chữ viết trên không thể dùng làm quốc văn, làm chữ viết chính thức cho dân tộc Việt Nam, vì “Chữ Hán cũng như chữ Pháp, chỉ có một số người học làm một chuyên khoa, không thể cho quốc dân học làm quốc văn được”. Cụ khẳng định “Chỉ duy còn có chữ Quốc ngữ. Chữ Quốc ngữ nói sao viết vậy. Mà cách viết ấy học rất mau, chỉ sáu tháng một năm là biết được cả”. Cụ xem chữ Quốc ngữ là một thứ chữ “mầu nhiệm” cho nhân dân Việt Nam mở mang dân trí và tin rằng vận mệnh chữ Quốc ngữ sẽ gắn chặt với tiếng Việt, với người Việt, và quốc văn cũng nhờ đó mà mỗi ngày một tiến lên rực rỡ.

Cuộc đời của Cụ Phạm gắn liền với tạp chí Nam Phong. Sự nghiệp văn hóa lẫn chính trị của Cụ được thực hiện thông qua tờ tạp chí này với sự tham gia của các đồng nghiệp cùng chí hướng trên suốt một chặng đường dài.

Giáo sư Dương Quảng Hàm viết: “Cả cái văn nghiệp của ông Phạm Quỳnh đều xuất hiện trên tạp chí Nam Phong, tạp chí ấy trong một thời kỳ đã thành được một cơ quan chung cho các học giả cùng theo đuổi một chủ đích với ông...”.

Ông Quỳnh có công dịch thuật các học thuyết tư tưởng của Thái Tây và luyện cho tiếng Nam có thể diễn đạt được các ý tưởng mới... Đối với nền văn hóa cũ của nước ta, ông Quỳnh thường nghiên cứu đến chế độ, văn chương của tiền nhân...  Văn ông Quỳnh có tính cách trang nghiêm của một học giả...

Trong cuốn Việt Nam văn học sử yếu (1941) giáo sư Dương Quảng Hàm đưa “Nhóm Nam Phong”, mà Cụ Phạm là người đại diện, vào chương trình học của năm thứ ba ban Trung học Việt Nam.

Năm 1942, trong cuốn Nhà văn hiện đại, Vũ Ngọc Phan đã dành cho Cụ Phạm hơn 30 trang hết lời ngợi ca những công trình khảo cứu, dịch thuật, du ký, và bình luận: “Ông là người viết nhiều nhất trong tạp chí Nam Phong. Một điều mà người đọc nhận thấy trước nhất trong những bài biên tập và trước thuật của ông là ông không cẩu thả... Phạm Quỳnh là một nhà văn có thể bàn luận một cách vững vàng và sáng suốt bất cứ về một vấn đề gì, từ thơ văn cho đến triết lý, đạo giáo, cho đến chính trị, xã hội, không một vấn đề nào là ông không tham khảo tường tận trước khi đem bàn trên mặt giấy. Trong lịch sử văn học hiện đại, người ta sẽ không thể nào quên được tạp chí Nam Phong, vì nếu ai đọc toàn bộ tạp chí này, cũng phải nhận là rất đầy đủ, có thể giúp cho người học giả một phần to tát trong việc soạn một bộ bách khoa toàn thư bằng quốc văn”.

Tạp chí Nam Phong ra đời trong bối cảnh người Pháp đã áp đặt nền văn hóa Pháp và văn hóa Tây phương lên xã hội Việt Nam. Đây là giai đoạn giao thời về văn hóa - tư tưởng Á đông và Âu tây, giao thời về văn tự và văn học giữa chữ Nho và chữ Quốc ngữ. Cũng là giai đoạn hòa nhập văn hóa Á - Âu của người Việt Nam. Công cuộc hòa nhập văn hóa vào đầu thế kỷ 20, tạp chí Nam Phong, mà người cầm chịch là Cụ Phạm, đã đóng góp vai trò vô cùng quan trọng.

Mai sau, người đời có thể sẽ dần dần quên đi một Phạm Quỳnh Thượng thư triều Nguyễn; lịch sử cũng sẽ ít nhắc đến một học giả - nhà báo Phạm Quỳnh dấn thân quan trường, hoạt động chính trị theo chủ nghĩa cải lương; nhưng chắc chắn rằng ít ai có thể quên một Phạm Quỳnh là nhà văn-nhà báo-nhà giáo dục-nhà văn hóa với tuyên ngôn bất hủ:

Tiếng ta còn, nước ta còn.

Tiếng là nước, có tiếng mới có nước, có quốc văn mới có quốc gia.

 

Vợ chồng PGS-TS Bửu Nam, TS Phạm Thị Anh Nga dâng hương trước mộ cụ Phạm Quỳnh

Hôm nay, nhân kỷ niệm 100 năm ngày ra đời tạp chí Nam Phong lớp hậu sinh ở cố đô Huế xin kính cẩn nghiêng mình trước hương linh Cụ chủ bút, trước là cầu mong hương hồn Cụ siêu thoát, sau có mấy lời gọi là ôn cố tri tân.

PHTT

Chụp ảnh lưu niệm trong khuôn viên mộ phần cụ Phạm Quỳnh






 
VIDEO